İplik ve tekstil üretimi. Nazar Butik ve çırçır işletmelerinden gelişen, sanayici kimliğinin merkezindeki üretim çizgisi. Kurucu ortak.
1956 – 2022 · Kahramanmaraş
Mehmet Balduk
Adı Kahramanmaraş’la özdeşleşen duayen bir sanayici ve sivil toplum lideri, Türkiye’de önemli bir kanaat önderi. 66 yıllık ömrünü şehrinin gelişmesine, modernleşmesine ve sanayileşmesine adadı; gücünü hiçbir zaman kişisel zenginleşme için kullanmadı.
“Size nasıl öldüğünü değil, nasıl yaşadığını anlatacağım…”
— Son Samuray filminden — kitabın epigrafı
Kısa Biyografi
Mehmet Balduk, 12 Şubat 1956 tarihinde Kahramanmaraş’ta, Şıh Arif Balduk’un oğlu olarak dünyaya geldi. Hayatı boyunca dürüstlüğü, çalışkanlığı, mütevazılığı ve sözünün senet sayılmasıyla tanınan Balduk, Kahramanmaraş’ın sanayileşme sürecine yön veren öncü isimlerden biri oldu.
İş dünyasında ulaştığı en üst görev ve unvanlara rağmen sahip olduğu gücü hiçbir zaman kişisel zenginleşme aracı olarak görmedi. Mütevazı yaşam anlayışını koruyarak zamanını, bilgisini ve enerjisini şehrinin kalkınmasına, üretimin gelişmesine ve insanların hayatına değer katmaya adadı.
Sanayici kimliğinin yanında güçlü bir sivil toplum lideri olan Mehmet Balduk, yalnızca kendi dönemine değil, kendisinden sonraki nesillere de yön veren kalıcı eserler bıraktı. 2022 yılında, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Onursal Başkanı unvanıyla aramızdan ayrıldı; geride ise bir şehrin ekonomik ve sosyal dönüşümünde derin izler bırakan örnek bir yaşam miras bıraktı.
Eğitim
Balduk ailesinde eğitime verilen önem, kuşaktan kuşağa aktarılan güçlü bir aile geleneğiydi. Babası Şıh Arif Balduk, yaşadığı dönemin çok ilerisinde bir anlayışla kız çocukları da dâhil olmak üzere tüm çocuklarının eğitim almasını sağladı. Bu vizyon, Mehmet Balduk’un hayatına yön veren en önemli değerlerden biri oldu.
Kahramanmaraş Sakarya İlkokulu’ndan sonra orta öğrenimini Adana Çukurova Koleji’nde sürdürdü. Babasının ani vefatının ardından eğitimine Maraş Lisesi’nde devam etti. Daha sonra Adana İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu.
Hayatı boyunca eğitimi yalnızca bireysel bir kazanım olarak değil, toplumların kalkınmasının temel şartı olarak gördü. Bu anlayış, ilerleyen yıllarda eğitim alanında gerçekleştirdiği çok sayıdaki sosyal sorumluluk projesine de yön verdi.
İş Hayatı
Mehmet Balduk’un üretim yolculuğu pamuk üreticiliği ve çırçır işletmeciliğiyle başladı. Ardından Nazar Butik ile tekstil sektörüne adım attı; bu girişimini daha sonra Nazar Tekstil ile entegre bir sanayi yapısına dönüştürdü. Üretim odaklı yaklaşımını yıllar içinde enerji sektörüne taşıyarak Akedaş Elektrik Dağıtım, Akedaş Perakende Satış, Kale Enerji ve Uhud Enerji gibi önemli yatırımların oluşumunda öncü rol üstlendi.
İş hayatında güven en büyük sermayesiydi. Verdiği söz, yazılı bir sözleşme kadar güçlü kabul edilir; dürüstlüğü ve ilkeli duruşu iş dünyasında örnek gösterilirdi.
Hiçbir zaman kişisel servet biriktirmeyi amaç edinmedi. Üretimin, istihdamın ve şehrine değer katmanın ekonomik başarıdan daha önemli olduğuna inandı. Onun için gerçek kazanç; çalışanına, sanayisine ve memleketine bırakılan kalıcı değerdi.
Sanayi Vizyonu
Mehmet Balduk, Kahramanmaraş’ın tarım ağırlıklı ekonomik yapısından sanayi kentine dönüşüm sürecinin öncü mimarlarından biri oldu.
Üretimin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal kalkınmanın da temel gücü olduğuna inanıyordu. Bu anlayışla yatırımlarını sürekli üretim, istihdam, ihracat ve katma değer üzerine kurdu.
Kahramanmaraş’ın bugün Türkiye’nin önemli tekstil ve üretim merkezlerinden biri haline gelmesinde ortaya koyduğu vizyon, girişimciliği ve liderliği belirleyici rol oynadı. Sanayiyi yalnızca fabrikalar kurmak olarak değil; şehir kültürü oluşturmak, gelecek nesillere güçlü bir ekonomi bırakmak ve toplumsal refahı artırmak olarak değerlendirdi.
Sivil Toplum Çalışmaları
Mehmet Balduk, etkisini siyasette değil, sivil toplumda göstermeyi tercih etti. Henüz 31 yaşındayken, 1987 yılında Kahramanmaraş Ticaret Borsası Başkanlığı’na seçildi. Ardından 1995-2011 yılları arasında aralıksız 16 yıl Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı görevini yürüttü.
2000-2005 yılları arasında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi. Bu dönemde TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi ile Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) kuruluş süreçlerine öncülük etti ve aktif rol aldı. Türkiye’nin kurumsal gelişimine önemli katkılar sundu.
Görev yaptığı her platformda ortak aklı, uzlaşmayı ve birlikte üretmeyi önceledi. Kahramanmaraş iş dünyasını aynı hedef etrafında buluşturan, farklı kesimleri bir araya getiren güçlü bir lider oldu.
Eğitimin kalkınmanın temel taşı olduğuna inanarak Kahramanmaraş’a çok sayıda okul kazandırılmasına öncülük etti. Özellikle 5084 sayılı Teşvik Kanunu kapsamında bu teşvikten yararlanan sanayiciler ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında okul yapım protokollerinin hayata geçirilmesini sağlayarak Kahramanmaraş’ın eğitim yatırımlarına örnek bir model oluşturdu.
Türkiye Ekonomisine Katkıları
Mehmet Balduk, yalnızca Kahramanmaraş’ın değil, Türkiye iş dünyasının da saygı duyduğu kanaat önderlerinden biri olarak kabul edildi.
Özellikle 2001 ekonomik krizinin ardından Türkiye ekonomisinin yeniden yapılandırılması sürecinde hazırlanan çok sayıda stratejik rapor, çalışma ve önerinin oluşturulmasına öncülük etti ve katkı sundu. Sanayi, üretim, ihracat ve bölgesel kalkınmaya yönelik ortaya koyduğu fikirlerin önemli bir bölümü yıllar boyunca kamu politikalarına ve iş dünyasına yol göstermeye devam etti.
Ülke ekonomisinin sürdürülebilir büyümesinin üretimden geçtiğine inanıyor; her fırsatta sanayinin güçlendirilmesini ve Anadolu’da üretimin desteklenmesini savunuyordu.
Kahramanmaraş’a Katkıları
Mehmet Balduk her şeyden önce büyük bir Kahramanmaraş sevdalısıydı.
Hayatının merkezine memleketini koydu; ailesini, zamanını ve hatta sağlığını çoğu zaman şehrine hizmet etmenin gerisinde bıraktı. Kahramanmaraş’ın ekonomik kalkınması için gece gündüz çalışan, şehrin ortak menfaatini kişisel çıkarlarının üzerinde tutan örnek bir liderdi.
Bugün Kahramanmaraş’ın güçlü sanayi altyapısında, eğitim yatırımlarında, kurumsal yapılarında ve üretim kültüründe onun emeği ve vizyonu yaşamaya devam etmektedir.
Geride yalnızca fabrikalar, kurumlar ve projeler değil; dürüstlüğü, çalışkanlığı, memleket sevgisi ve hizmet anlayışıyla nesillere ilham veren kalıcı bir miras bırakmıştır.
Eğitime Katkıları
Mehmet Balduk’un liderliği, Kahramanmaraş’a çok sayıda okul kazandırdı. KMTSO başkanlığı döneminde, şehrin sanayicilerinin okul yaptırmasına öncülük etti; eğitime yatırımı kişisel bir tercih olmaktan çıkarıp bir şehir kültürüne dönüştürdü. Aşağıdaki okullar bu mirasın somut örnekleridir.
Arif Balduk Ortaokulu
Okulun web sitesiNazlı Balduk İlkokulu
Okulun web sitesiAkedaş İlkokulu
Okulun web sitesiAkedaş Ortaokulu
Okulun web sitesiNot: Vakfın kendi kazandırdığı Mehmet Balduk Fen Lisesi, bu mirasın bugüne uzanan devamıdır.
İş Dünyası Mirası
Mehmet Balduk, aşağıdaki şirketlerin kurucu ortaklarındandı — pamuk ve tekstilden enerji ve perakendeye uzanan bir üretim ve girişim çizgisi.
1997’de kurulan bölgesel elektrik dağıtım şirketi. Kurucu ortak; uzun yıllar yönetim kurulu başkanlığını yürüttü.
Elektrik perakende satış şirketi. Kurucu ortak.
Enerji sektöründe faaliyet. Kurucu ortak.
Enerji sektöründe faaliyet. Kurucu ortak.
Görevleri
Kahramanmaraş Ticaret Borsası — Yönetim Kurulu Başkanı
1 Aralık 1987’de, henüz 31 yaşındayken Ticaret Borsası başkanlığına seçildi.
Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası — Başkan
Tam 16 yıl boyunca odaya başkanlık etti; şehrin sanayileşmesinin öncü ismi oldu.
TOBB — Başkan Yardımcısı (Başkanvekili)
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nde başkan yardımcılığı görevini üstlendi.
TEPAV — Kurucularından
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) kurucu isimlerinden biri oldu.
TOBB ETÜ — Kurucularından
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nin kuruluş sürecine öncülük eden isimlerden biri oldu.
KMTSO Onursal Başkanı
Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası onursal başkanı olarak aramızdan ayrıldı.
Destek olmanın yolu
“Bize de “Aferin” Düştü”
Bir Öz Yaşam Öyküsü — Mehmet Balduk — Rıdvan Akar, Doğan Kitap.
Kitabın telif gelirleri Mehmet Balduk Vakfı’nın faaliyetlerinde kullanılır. Bugün vakfa destek olmanın somut yolu budur.
Kitabı İnceleyinMehmet Balduk’un vakfını keşfedin
Bir insanın değerleri, bir kurumun mirasına dönüşüyor.